Οικοδομικοί Συνεταιρισμοί: Σύσταση Ειδικού Θεσμικού Φορέα για Άμεσες Λύσεις
ΑΡΘΡΟ Δημοσιογράφου κ Αργύρη Δεμερτζή
Τη σύσταση Ειδικού Θεσμικού Φορέα, ο οποίος θα αναλάβει την ενιαία καταγραφή, τον συντονισμό και την επιτάχυνση των εκκρεμών υποθέσεων των Οικοδομικών Συνεταιρισμών, προωθεί ο υφυπουργός Εσωτερικών Βασίλειος-Πέτρος Σπανάκης, σύμφωνα με ανακοίνωση του Πανελλήνιου Συλλογικού Φορέα Οικοδομικών Συνεταιρισμών.
«Στόχος είναι να αντιμετωπιστεί το διοικητικό και θεσμικό κενό που κρατά επί δεκαετίες μεγάλες συνεταιριστικές εκτάσεις σε αδράνεια και να αξιοποιηθεί η επενδυτική δυνατότητα που δημιουργούν οι σημερινές συνθήκες για οργανωμένες, βιώσιμες και περιβαλλοντικά σχεδιασμένες οικιστικές αναπτύξεις», υπογραμμίζει στο ecopress η Γεωργία Ρωμαίου πρόεδρος του Συλλογικού Φορέα των Οικοδομικών Συνεταιρισμών και υπογραμμίζει ότι η σύσταση του νέου Ειδικού Θεσμικού Φορέα, για την οποία ήδη κινήθηκαν οι προετοιμασίες για να νομοθετηθεί, είναι πρόταση του υφυπουργού Εσωτερικών Βασίλειου Σπανάκη, ο οποίος έχει καθοριστική συμβολή στην υλοποίηση της και υποστηρίζει διαχρονικά αποτελεσματικές λύσεις για τους χιλιάδες ιδιοκτήτες μέλη των Οικοδομικών Συνεταιρισμών
Ο νέος Φορέας και η αποστολή του
Η πρόταση προβλέπει τη δημιουργία ενός ευέλικτου και λειτουργικού οργάνου, στο οποίο θα ενταχθούν οι Οικοδομικοί Συνεταιρισμοί της χώρας και θα συγκεντρωθούν, για πρώτη φορά σε ενιαία βάση, τα κρίσιμα στοιχεία που αφορούν τις εκτάσεις, τα πολεοδομικά χαρακτηριστικά, το ιδιοκτησιακό καθεστώς, τις διοικητικές εκκρεμότητες και το στάδιο εξέλιξης κάθε υπόθεσης.
Ο Ειδικός Φορέας δεν προορίζεται να υποκαταστήσει τις αρμόδιες υπηρεσίες και τα υπουργεία. Θα λειτουργεί ως κεντρικός συντονιστικός μηχανισμός, ο οποίος θα μεσολαβεί προς την Κεντρική Διοίκηση, θα εντοπίζει τα σημεία στα οποία έχουν παγώσει οι διαδικασίες και θα ενεργοποιεί τις αναγκαίες θεσμικές και διοικητικές παρεμβάσεις.
Βασική επιδίωξη είναι να σταματήσει ο κατακερματισμός των αρμοδιοτήτων, που υποχρεώνει τους συνεταιρισμούς να απευθύνονται σε διαφορετικά υπουργεία, υπηρεσίες και φορείς χωρίς ενιαίο κέντρο παρακολούθησης. Η νέα δομή θα μπορεί να συντονίζει τις εμπλεκόμενες αρχές και να προωθεί κάθε υπόθεση από το στάδιο στο οποίο παραμένει στάσιμη.
Όπως επισημαίνει η κα Ρωμαίου, το ζητούμενο είναι «να αποδεσμευτούν από τυπικά προσκόμματα οι εκτάσεις» των συνεταιρισμών, ώστε να μπορούν να αξιοποιηθούν στο πλαίσιο του πολεοδομικού, περιβαλλοντικού και επενδυτικού σχεδιασμού.
Καταγραφή εκτάσεων και εκκρεμοτήτων
Μία από τις βασικότερες αρμοδιότητες του προτεινόμενου Φορέα θα είναι η πλήρης αποτύπωση της πραγματικής κατάστασης των Οικοδομικών Συνεταιρισμών. Η καταγραφή αναμένεται να περιλαμβάνει τη θέση και την έκταση κάθε ιδιοκτησίας, τα πολεοδομικά δεδομένα, τους υφιστάμενους περιορισμούς, τις διοικητικές πράξεις που έχουν εκδοθεί, τις διαδικασίες που εκκρεμούν και τις απαιτούμενες ενέργειες για την ολοκλήρωσή τους.
Με αυτόν τον τρόπο θα δημιουργηθεί μία συνολική εικόνα για ένα σημαντικό τμήμα ακίνητης περιουσίας που σήμερα παραμένει διασκορπισμένο σε υπηρεσιακούς φακέλους, παλαιές διοικητικές πράξεις, πολεοδομικά αρχεία και διαφορετικά επίπεδα διοίκησης.
Σύμφωνα με την πρόεδρο του Πανελληνίου Συλλογικού Φορέα, η απουσία κεντρικού οργάνου έχει ως αποτέλεσμα οι ίδιες ή παρόμοιες δυσκολίες να αντιμετωπίζονται κάθε φορά αποσπασματικά, χωρίς ενιαία διοικητική κατεύθυνση. Αντίθετα, η συστηματική καταγραφή θα επιτρέψει την ομαδοποίηση των προβλημάτων και την προώθηση κοινών λύσεων όπου αυτό είναι θεσμικά εφικτό.
«Η μόνη ενδεδειγμένη λύση»
Ο κ. Σπανάκης έχει υποστηρίξει ότι ο Ειδικός Φορέας αποτελεί «τη μόνη ενδεδειγμένη λύση» για την ολοκλήρωση των ρυθμίσεων που απαιτούνται και την έξοδο των Οικοδομικών Συνεταιρισμών από το σημερινό τέλμα.
Κατά την προσέγγισή του, μεγάλο μέρος των εκκρεμοτήτων δεν αφορά ανυπέρβλητες διαφορές ουσίας, αλλά διαδικαστικά, διοικητικά και συντονιστικά προβλήματα. Πρόκειται για υποθέσεις που καθυστερούν λόγω της εμπλοκής πολλών υπηρεσιών, της απουσίας ενιαίας παρακολούθησης, της μη ολοκλήρωσης επιμέρους πράξεων ή της ανάγκης συγκεκριμένων θεσμικών παρεμβάσεων.
Ο προτεινόμενος μηχανισμός θα μπορεί να διαπιστώνει με ακρίβεια τι λείπει από κάθε φάκελο, ποια υπηρεσία έχει την αρμοδιότητα να ενεργήσει και ποια νομοθετική ή διοικητική πράξη απαιτείται. Έτσι, εκτάσεις που «βαλτώνουν αναξιοποίητες σε καθεστώς αδράνειας» θα αποκτήσουν σαφή διαδρομή διοικητικής ωρίμανσης.
Η συνάντηση στο υπουργείο Εσωτερικών
Η πρόταση τέθηκε στο επίκεντρο πρόσφατης συνάντησης της προέδρου Γεωργίας Ρωμαίου και των μελών της διοίκησης του Πανελλήνιου Συλλογικού Φορέα Οικοδομικών Συνεταιρισμών με τον υφυπουργό Εσωτερικών. Στη σύσκεψη συμμετείχαν επίσης εκπρόσωποι του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και σύμβουλοι του υφυπουργού.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης εξετάστηκαν τα θεσμικά και οργανωτικά χαρακτηριστικά του νέου Φορέα, οι ανάγκες που καλείται να εξυπηρετήσει και η μορφή που θα μπορούσε να λάβει η σχετική διοικητική πρωτοβουλία.
Ο κ. Σπανάκης πρότεινε τη συγκρότηση ομάδας εργασίας με εκπροσώπους του υπουργείου Εσωτερικών, του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και του Πανελλήνιου Συλλογικού Φορέα. Αποστολή της ομάδας θα είναι η προετοιμασία του κειμένου για τη σύσταση του Ειδικού Φορέα, με προοπτική να λάβει τη μορφή υπουργικής απόφασης.
Η εξέλιξη αυτή μεταφέρει τη συζήτηση από το επίπεδο της γενικής πρότασης στην επεξεργασία συγκεκριμένου θεσμικού κειμένου. Στο κείμενο θα πρέπει να περιγραφούν η σύνθεση, οι αρμοδιότητες, ο τρόπος λειτουργίας και η σχέση του νέου οργάνου με τις υφιστάμενες υπηρεσίες της διοίκησης.
Οι Οικοδομικοί Συνεταιρισμοί ως επενδυτικό πεδίο
Η πρωτοβουλία συνδέεται και με την προσπάθεια αξιοποίησης της σημερινής επενδυτικής συγκυρίας. Ο Πανελλήνιος Συλλογικός Φορέας υποστηρίζει ότι οι μεγάλες εκτάσεις των Οικοδομικών Συνεταιρισμών μπορούν να αποτελέσουν «ώριμο και δυναμικό πεδίο οικιστικών αναπτύξεων και επενδύσεων υψηλής απόδοσης», υπό την προϋπόθεση ότι θα επιλυθούν οι θεσμικές και πολεοδομικές εκκρεμότητες.
Η αξιοποίηση αυτή, όπως τονίζεται, δεν μπορεί να γίνει χωρίς κανόνες ή σε βάρος του περιβάλλοντος. Οι Οικοδομικοί Συνεταιρισμοί παρουσιάζονται ως θεσμικοί φορείς με κοινωνική και περιβαλλοντική διάσταση, οι οποίοι μπορούν να συμβάλουν σε οργανωμένες αναπτύξεις, στη δημιουργία υποδομών και στην εφαρμογή αρχών βιώσιμου σχεδιασμού.
Ο νέος Φορέας προτείνεται, επομένως, ως μέσο διοικητικής ωρίμανσης των υποθέσεων και όχι ως μηχανισμός παράκαμψης της πολεοδομικής ή περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Στόχος είναι οι εκτάσεις να αποκτήσουν σαφές καθεστώς και να μπορούν να ενταχθούν, όπου επιτρέπεται, στον εθνικό σχεδιασμό για «επενδυτική, βιώσιμη και πράσινη ανάπτυξη».
Διαχρονική συνεργασία με τον Βασίλειο-Πέτρο Σπανάκη
Η πρόσφατη συνάντηση αποτελεί συνέχεια της πολυετούς συνεργασίας του κ. Σπανάκη με τους εκπροσώπους των Οικοδομικών Συνεταιρισμών. Σύμφωνα με την κα Ρωμαίου, ο υφυπουργός έχει συμμετάσχει επανειλημμένα σε συσκέψεις, έχει παρακολουθήσει επιστημονικές ημερίδες του Πανελλήνιου Συλλογικού Φορέα και σε ορισμένες περιπτώσεις έχει λάβει μέρος ως ομιλητής.
Η σημαντικότερη παρέμβασή του θεωρείται η ανάδειξη της απουσίας ενός κεντρικού θεσμικού οργάνου και η διατύπωση της πρότασης για τη σύσταση του Ειδικού Φορέα. Για το ίδιο θέμα είχε προχωρήσει και σε κοινοβουλευτική παρέμβαση, απευθυνόμενος προς τέσσερα συναρμόδια υπουργεία: Οικονομικών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εσωτερικών.
Ο Πανελλήνιος Συλλογικός Φορέας επισημαίνει ότι, παρά το ενδιαφέρον που κατά καιρούς έχουν εκδηλώσει πολιτικοί από διαφορετικούς χώρους, ο κ. Σπανάκης ήταν εκείνος που ανέδειξε με σαφήνεια «το κενό και την έλλειψη θεσμικού οργάνου» και συνέδεσε τη λύση των επιμέρους προβλημάτων με τη δημιουργία μιας μόνιμης κεντρικής δομής.
Μόνιμος δίαυλος επικοινωνίας
Στη σύσκεψη συμφωνήθηκε, σύμφωνα με την κα Ρωμαίου, ότι πρέπει να διαμορφωθεί σταθερός δίαυλος συνεργασίας ανάμεσα στον υπό σύσταση Ειδικό Θεσμικό Φορέα και τον Πανελλήνιο Συλλογικό Φορέα Οικοδομικών Συνεταιρισμών.
Ο σύλλογος διαθέτει πολυετή εμπειρία, αρχειακό υλικό και πληροφορίες για την κατάσταση, το θεσμικό καθεστώς, τα προβλήματα και το στάδιο εξέλιξης μεγάλου αριθμού συνεταιρισμών. Η αξιοποίηση αυτού του υλικού θεωρείται κρίσιμη για να ξεκινήσει το νέο όργανο με πραγματική γνώση των εκκρεμοτήτων και όχι με μία γενική ή αποσπασματική εικόνα.
Ο Πανελλήνιος Συλλογικός Φορέας εξέφρασε την ικανοποίησή του για τα αποτελέσματα της συνάντησης και χαρακτήρισε την πρόταση του υφυπουργού «ρεαλιστική και ομολογουμένως τολμηρή». Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η σημερινή περίοδος είναι η πλέον κατάλληλη για να προχωρήσει η κυβέρνηση στη σύσταση του Ειδικού Φορέα, ώστε οι Οικοδομικοί Συνεταιρισμοί να εξέλθουν από την πολυετή αδράνεια και οι εκτάσεις τους να αποκτήσουν πραγματική δυνατότητα νόμιμης, οργανωμένης και βιώσιμης αξιοποίησης.
